Prostat kanseri hastalığı tüm dünyada ve Türkiye’de erkeklerde akciğer kanserinden sonra ikinci en sık görülen kanserdir.  65 Yaş ve üzeri her 6-8 erkekten birinde hayatının herhangi bir devresinde ortaya çıkabilir.

 

Prostat kanserinin nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Ailede prostat kanseri öyküsü olması, sigara tüketiminin fazla olması ve ileri yaş görülme riskini arttırmaktadır. Halen, önleyici düzenlemelerin prostat kanseri riskini azaltacağına dair hiçbir kesin kanıt yoktur.

Tüm kanserlerde olduğu gibi; sebze ve meyveden zengin sağlıklı beslenme, yürüme, koşma, bisiklete binme, yüzme gibi fiziksel aktivite yapma, sağlıklı kiloda olma ve bu kiloda kalma prostat kanseri riskini azaltabilir.

 

Prostat kanseri çok yavaş ve sessiz ilerleyen, sinsi bir hastalıktır; belirtiler, genellikle hastalığın ilerleyen aşamalarında görülen işeme şikayetleri ve kemik ağrıları olabilir.  Ancak, prostat kanseri hastalığına özgü bir işeme bulgusu yoktur. İdrar şikayetlerinin olması hastanın prostat kanseri olduğunu göstermez; ama, bir ipucu olabilir.   Bu yakınmalardan en az biri olduğunda, üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Prostat Kanseri Tanısı için Hangi Testler Gereklidir?

Prostat kanseri tanısı için birçok test yapılabilir; ancak, bunların hepsi her erkekte gerekli değildir.

Parmakla Makattan Muayene

Basit bir muayene şekli olup prostat üzerinde ele gelen sert nodül kanserin tanınmasında faydalıdır/habercisidir.

 

Bu basit kan testi, prostat kanserinin varlığı hakkında çok önemli bir marker/belirteçdir.

P-S-A:  Bu 3 harf hayatınızı kurtarabilir.

Eğer PSA seviyeniz yüksekse daha ileri tetkikler için mutlaka bir üroloji uzmanına görünmelisiniz.

Hastalığın erken evrede farkına varılabilmesi için 50 yaşından itibaren Yıllık kontrol, PSA testi her erkek için şarttır.

Multiparametrik MRI (mpMRI): PSA yüksek olan hastada mpMRI çektirilip PI-RADS değeri bakılmalıdır.

Transrektal/Transperineal Prostat Biyopsi: Parmakla rektal muayenede sertlik/nodül, PSA yüksekliği ve mpMRI Prostat kanseri olasılığını işaret ediyorsa Ultrason eşliğinde 12 kadran sistemik prostat biyopsisi,  -eğer, mümkünse- MR-Füzyon Biyopsi yapılmalıdır.

 

Prostat kanserinin kesin tanısı sadece, makattan MR-Füzyon veya US eşliğinde yapılan prostat iğne biyopsi örneklerinin patolog tarafından mikroskopta incelenmesi ile konulabilir.

 

 

Kanserin kemiklere yayılıp yayılmadığını göstermede kullanılır; zira, prostat kanseri en sıklıkla kemiklere metastaz yapar. Tüm hastalara yapılması gerekmez; özellikle, düşük dereceli ve düşük PSA seviyeli hastalarda gereksizdir.

 

Prostat kanserinin tanı, evreleme ve nüks değerlendirmesinde kullanılan yüksek duyarlılığa  sahip ileri bir görüntüleme yöntemidir.  PSMA adlı proteine bağlanan radyoaktif işaretleyiciler sayesinde, kanser odakları çok küçük boyutlarda bile saptanabilir.

 

Prostat kanseri erken evrede yakalanırsa uygun tedavi yöntemleriyle kür sağlanabilen bir hastalıktır. Alınan biyopsideki tümörün yaygınlığı ve derecesi ile hastanın PSA seviyesi yapılacak tedavinin kararlaştırılmasında rol oynar.

Ancak, Prostat kanseri kompleks bir hastalık olup tedavi yaklaşımında tartışmalı konu çoktur.

•   Hastalığın karakteristiği, yaş, komorbiditeler ve hastaların kişisel tercihi tedavi seçeneğini etkiler.

•   Tedavi seçiminde yaştan ziyade yaşam beklentisi     de dikkate alınması gereken önemli bir faktördür.

•   Başarılı, radikal bir tedavi şansı özellikle erken tanıda mümkündür.

•   Ayrıca, Prostat kanseri tanısı konulan her hastanın aktif tedaviye ihtiyacı yoktur.

 

Günümüzde prostat kanserinde birden fazla etkili tedavi seçeneği bulunmaktadır:

1. Aktif İzlem (Active Surveillance)

Düşük riskli, yavaş seyirli prostat kanserlerinde tercih edilir

2.  Radikal Prostatektomi (RP)

Prostata sınırlı kanserin tedavisi için yapılan radikal cerrahi müdahaledir. Prostat tümüyle çıkarılır ve mesane boynu üretraya (idrar yoluna) yeniden ağızlaştırılır. Çıkarılan parçanın patalojik incelenmesinde kanser tümüyle prostat kapsülü içinde sınırlıysa, RP prostat kanserini tam tedavi etmiş demektir. Tüm prostat çıkarıldığı için operasyon sonrası PSA ölçülemeyecek değerlere (sıfıra yakın )düşmelidir.

3. Radyoterapi (Işın Tedavisi)

Radikal prostatektomiye alternatif olabilecek bir tedavidir. Prostata sınırlı kanserlerde 10 yıllık sonuçlar cerrahi tedaviye yakındır.

4. Hormonal Tedavi (Androjen Baskılama Tedavisi)

Prostat kanseri hücrelerinin birçoğu erkeklik hormonlarına bağımlı olarak çoğaldığından hormonal tedavi faydalı olab ilir.

5. İleri Evre ve Metastatik Prostat Kanseri Tedavisi

Metastatik prostat kanserlerinde hormon tedavileri ile birlikte yeni nesil androjen reseptör hedefli ilaçlar (ARPİ) uygulanır.

Hangi Tedavi Benim İçin Uygun?

Prostat kanserinde tek bir standart tedavi yoktur.

En uygun yaklaşım; hastanın klinik durumu, beklentileri ve yaşam kalitesi göz önünde bulundurularak belirlenir.