Prostat Hastalıkları

Prostat, erkek üreme sisteminin önemli bir parçasıdır ve idrar yapmayı kontrol eden sfinkter sistemi ile yakın ilişkilidir. Yaşla birlikte prostatta büyüme, iltihaplanma veya kanser oluşumu görülebilir. Prostat hastalıklarının doğru şekilde tanınması ve erken tedavisi, yaşam kalitesini doğrudan etkiler.

Prostat Nedir?

Prostat, mesanenin hemen altında bulunan, yaklaşık bir ceviz büyüklüğünde bir bezdir. Meninin bir kısmını oluşturan sıvıyı üretir ve idrar yolunu çevreler. Yaş ilerledikçe hormonların etkisiyle büyüme gösterebilir.

Belirtiler

• İdrar yapmada zorlanma, zayıf ve kesik kesik idrar
• Gece sık idrara çıkma
• Ağrılı idrar yapma
• İdrar veya menide kan görülmesi
• Pelvik bölgede baskı ve ağrı
• Cinsel fonksiyon bozuklukları

Bu şikayetler farklı prostat hastalıklarında birbirine benzeyebilir. Bu nedenle uzman değerlendirmesi gerekir.

Prostat Hastalıklarının Başlıca Türleri

1) İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH)

BPH, prostatın kanser dışı büyümesidir. Özellikle 50 yaş sonrası erkeklerde çok yaygındır. İdrar kanalını sıkıştırarak idrar akışını zorlaştırır. İlerleyen dönemde böbrek fonksiyonlarını bile etkileyebilir.

Tedavi seçenekleri:

• İlaç tedavisi (alfa blokerler, 5-alfa redüktaz inhibitörleri)
• Endoskopik cerrahi: TUR-P, HOLEP, Rezum, GreenLight lazer
• Laparoskopik / Robotik cerrahi

2) Prostat Kanseri

Erkeklerde en sık görülen kanserlerdendir. Sinsi ilerleyebilir ve erken dönemde hiçbir belirti vermeyebilir. Erken tanı hayat kurtarır.

Risk faktörleri:

• İleri yaş
• Ailede prostat kanseri öyküsü
• Genetik yatkınlık
• Sağlıksız beslenme ve obezite

Tanı yöntemleri:

• PSA testi (kan tahlili)
• Parmakla rektal muayene
• Multiparametrik Prostat MR
• MR/US füzyon prostat biyopsisi

Tedavi seçenekleri:

• Aktif izlem (düşük riskli tümörlerde)
• Cerrahi: Radikal prostatektomi (açık / laparoskopik / robotik)
• Işın tedavisi (radyoterapi)
• Hormon tedavisi
• İleri evrelerde kemoterapi ve immunoterapi

3) Kronik Prostatit & Pelvik Ağrı Sendromu

Genellikle genç ve orta yaş erkeklerde görülür. Kasık ve pelvik bölgede ağrı, idrar yaparken yanma ve cinsel istekte azalma ile seyreder. Bazen psikolojik stresle de tetiklenebilir.

Tedavi: Antibiyotikler, antiinflamatuar ilaçlar, pelvik taban gevşetme terapileri ve yaşam tarzı düzenlemeleri.

Tedavi Yaklaşımı

Her hastalık ve her hasta için tedavi farklıdır. Yaş, prostat hacmi, PSA düzeyi, şikâyet derecesi ve eşlik eden hastalıklar dikkate alınmalıdır.

En doğru tedavi, detaylı muayene ve modern görüntüleme yöntemleri ile belirlenir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?

İdrar yaparken zorlanma, idrarın tam boşalmaması, idrarda kan veya kemik ağrısı gibi şikayetler varsa en kısa sürede üroloji uzmanına başvurulmalıdır.